Tag Archives: ARTICLES

Kinakaharap at Hinaharap ng Industriya ng Pelikulang Pilipino

Posted on by Standard
Memorabilia1a

Vilma Santos, U.P. Gawad Plaridel 2005 Awardee, July 4, 2005

Established in 2004 by the University of the Philippines (U.P.) College of Mass Communication, the annual U.P. Gawad Plaridel is the sole award given in the U.P. System to outstanding Filipino media practitioners who have excelled in any of the media (print, radio, film, television, and new media) and have performed with the highest level of professional integrity in the interest of public service. The award is named after Marcelo H. del Pilar (nom de plume, Plaridel), the selfless propagandist whose stewardship of the reformist newspaper La Solidaridad helped crystallize nationalist sentiments and ignite libertarian ideas in the 1890s. Like Plaridel, the recipient of the award must believe in the vision of a Philippine society that is egalitarian, participative, and progressive, and in media that are socially responsible, critical and vigilant, liberative and transformative, and free and independent.

The first U.P. Gawad Plaridel was given to Eugenia Duran-Apostol in 2004 for her contributions to print media. For the year 2005, the award was given to an outstanding practitioner in film — Ms. Rosa Vilma T. Santos-Recto (aka Vilma Santos). She was chosen, among other reasons, for building a brilliant career which saw her grow from popular icon to professional actor through self-discipline and tireless honing of her craft; for bravely using her popularity as an actor to choose roles which bring to the public attention an astounding range of female experiences as well as an array of problems confronting women of different classes and sectors in contemporary Filipino society; and for bringing to life on screen characters whose stories have the effect of raising or transforming the consciousness of women, leading them a few steps closer to a deeper understanding of their situation vis-à-vis the patriarchy and to the ability to control their own lives and make empowered choices of their own.

As the 2005 awardee, Santos delivered this Plaridel Lecture during the U.P. Gawad Plaridel Paggawad at Lektyur on July 4, 2005 at the U.P. Film Institute Cine Adarna (formerly U.P. Film Center). More than 1,000 people attended the event, among them National Artist Napoleon V. Abueva (who sculpted the U.P. Gawad Plaridel trophy); Senator Ralph Recto; U.P. President Emerlinda R. Roman; U.P. Diliman Chancellor Sergio S. Cao; 2004 U.P. Gawad Plaridel awardee Eugenia Duran Apostol; Film Development Council of the Philippines Chair Laurice Guillen-Feleo; Film Academy of the Philippines Chair Atty. Espiridion Laxa; ABS-CBN Executive Vice President Charo Santos-Concio; film directors Chito Roño and Jerry Sineneng; film critic Dr. Bienvenido Lumbera; writers Ricky Lee, Pete Lacaba, and Marra PL. Lanot; actor Tirso Cruz III; and faculty members and mass communication students from U.P. Officials, faculty members, and students from Miriam College, Polytechnic University of the Philippines, University of the East, Trinity College of Quezon City, Ateneo de Manila University, De La Salle University (Lipa), and the Batangas State University were also present.

Kinakaharap at Hinaharap ng Industriya ng Pelikulang Pilipino
ni Vilma Santos, U.P. Gawad Plaridel 2005 Awardee, July 4, 2005

Noong ginawa ko ang pelikulang Ging (1964), ako ay sampung (10) taong gulang. Mahigit kumulang 200 pelikula na ang aking nagawa. Kaya sa araw na ito, nais kong ibahagi ang naging karanasan ko at mga pananaw sa mahabang panahong ito sa daigdig na pinanggalingan ko: ang daigdig ng pelikulang Pilipino, ang daigdig din na naging dahilan kung bakit ako ay nasa harapan ninyo ngayon, ang daigdig na ang sabi ng iba ay naghihingalo na. Malayong-malayo sa kasalukuyang paghihingalo ang industriya ng pelikula noong nagsisimula pa ako dito. Mula edad 9 hanggang 15 ay nakagawa na ako ng 25 pelikula, halos 5 pelikula bawat taon. Sa maagang panahong iyon, ako ay kumikita na. Ilan sa mga pelikulang ginawa ko noon ay ang Trudis Liit (1963), Anak, Ang Iyong Ina (1963), Naligaw na Anghel (1964), Hampaslupang Maton (1966) at De Colores (1968). Hindi ko alam kung ang mga ito ay dapat kong ipagmalaki, pero para sa akin, dito ako nag-umpisa, at maaayos at magagaling ang mga pelikulang ito. Nakakatawa lang ang mga titulo. Pero ipinagmamalaki kong sabihing kumita ang mga pelikulang iyan. Kasi, wala pang pirated CDs at DVDs noon, wala pang cable television. Madalang pa ang dating ng dayuhang pelikula. Noong mga panahong iyon, mga 10 taon pa lang ako ay may teleserye na ako. Ito ay Ang Larawan ng Pag-ibig. Primetime ito na ipinapalabas mula 6:00 hanggang 6:30 ng gabi. Noong nagdadalaga na ako noong 1960s at unang bahagi ng 1970s, pakanta-kanta at pasayaw-sayaw naman kami ng aking kasamahan. Kung hindi sa loob ng studio ay ginagawa namin iyon sa ilalim ng punong mangga. Sa loob lamang ng dalawang linggo ay may bagong pelikula na namang ipalalabas at tinatangkilik naman ng mga fans. Ilan sa mga pelikulang ito ay ang Songs and Lovers (1970), I Love You Honey (1970), Edgar Loves Vilma (1970), Takbo, Vilma, Dali (1972), Hatinggabi Na, Vilma (1972), at Vilma and the Beep, Beep, Minica (1974).

Totoo pong nakakatuwa ang mga titulo, pero noong mga panahong iyon, tuwang-tuwa ang mga fans, at lalo silang naligayahan noong ginampanan ko ang papel ng isang Dyesebel at nang ako ay naging Darna din. Pambihira ang mga fans noong araw. Ang tawag sa kanila ay mga fanatics. Ang ginagawa nila ay ginugupit lahat ng artikulo ng kanilang mga idolo, nililinis, inaayos at inilalagay sa album. Hanggang ngayon, sa aking tanggapan sa Lungsod ng Lipa, ay nagpupunta pa rin sila sa akin, mga kasing-edad ko na rin at ipinapakita nila sa akin ang mga album – iyong iba’y kulay sepia na – at pinapapirmahan. Pero dumating ang punto sa buhay ko na kailangan ko nang magpasya kung ano ang dapat na maging direksiyon ng aking buhay bilang isang artista. Ako ay ginabayan ng aking mga magulang at mga taong malalapit sa akin, tulad nina Atty. [Espiridion] Laxa, Manay [Marichu Maceda] at ang naging manager ko noon, ang yumaong si William Leary. Hindi naman maaaring habambuhay ay wala akong gagawin kundi magpa-cute sa mga papel na ginagampanan ko. Hindi na rin gaanong kinakagat ng mga tao noon ang mga love team. Noong mga panahong iyon, tumitindi na ang kompetisyon sa pag-arte. Naghahanap na rin ako ng mga pelikula na babagay sa edad ko, mga pelikulang masasabi kong puwedeng seryosohin. Naghahanap na ako ng matinong script, may istorya, may nilalaman, iyong maiintindihan ng mga tao, hindi hiwalay sa katotohanan. Nag-iisip na ako. At unti-unti nang nabubuo sa aking isip ang magiging direksyon ng buhay ko bilang isang artista. At nag-umpisa akong tumanggap ng mga pelikulang mas malaman kaysa doon sa mga naunang pelikulang aking ginawa. Malaman dahil mas may script, mas may istorya at direksyon. Kabilang sa mga pelikulang ito ang Tag-ulan sa Tag-araw (1975) at Nakakahiya (1975) at Nakakahiya II (1976) kung saan nakasama ko ang namayapang si Eddie Rodriguez. Nariyan din ang Dalawang Ibon, Isang Pugad (1977) na ginawa ko sa Lea Productions.

Ang mga pelikulang ito at iba pang ginawa ko noon ay nakatulong sa akin para mahasa ko ang aking kakayahan sa pag-arte. Bukod dito, kumikita rin ang mga pelikula ko noon at napakahalaga para sa mga prodyuser at artistang katulad ko ang kumikitang pelikula. Hindi tayo nawawalan ng assignment. Noon na may nag-alok sa akin ng isang pelikulang naiiba sa lahat ng pelikulang ginawa ko – ang Burlesk Queen (1977). Hindi ko pa nagagawa ang papel na ginampanan ko rito. Kinakailangan nito ang ibang klaseng tapang ng loob. Naitanong ko sa sarili ko noon: Tanggapin kaya ako ng mga manonood sa ganitong papel? Ano kaya ang sasabihin ng mga madre? Ako ay nag-aral sa St. Mary’s Academy sa ilalim ng RVM Sisters. Kay rami kong pagtatanong at pagdududa. Hanggang sa mabasa ko ang script. Kay ganda ng script! Nagpasiya akong sumugal dito. Dalawampu’t tatlong taong gulang ako noon. Ang pelikulang ito ang nagmulat sa akin sa maraming bagay. Naging matagumpay ito. Pinilahan at pinuri pa ng mga kritiko. Binuksan pa nito ang isipan ng mga tao sa kalagayan at tibay ng loob ng isang babae. Naisip ko rin na kung lalo kong pagbubutihin ang pagganap sa pelikula, kung magiging propesyunal ako sa aking pagtatrabaho, at kung pipili ako ng mahusay na script, may mararating ako sa larangan ng napili kong mundo – ang mundo ng pelikula. Kaya lang puro mga commercial films ang dumadating sa akin noon, pero mga magagandang pelikula din naman. Ang mga ito ay hinango sa komiks at radyo, tulad ng Sinasamba Kita (1982), Gaano Kadalas Ang Minsan? (1982), Paano Ba Ang Mangarap? (1983). Kumita ang mga pelikulang ito. At kapag marami kang pelikulang kumikita ay talagang sikat ka at mas marami ang offers. Ang kasabihan noon ay sukatan daw ng kasikatan ng isang artista ang tinatawag na box-office appeal niya. Mabuti na lamang at nariyan ang ating mga magagaling na direktor noong mga panahong iyon, katulad nina Ishmael Bernal, Lino Brocka, Mike de Leon, Laurice Guillen, at Marilou Diaz-Abaya.

At dumating na nga at inalok sa akin ang papel ng isang kerida sa pelikulang Relasyon (1982). Muli ko na namang tinanong ang aking sarili: Uubra ba ito sa mga tao? Kasi ang bida ay isang kerida. Pero may laman naman ang istorya. Maraming kababaihan ang makaka-relate sa papel na iyon at si Ishmael Bernal pa ang direktor. Tinanggap ko ang pelikula. Kinilala, kumita ang pelikula, at pinalad akong manalo ng award sa iba’t ibang award-giving bodies. Dito ko nakuha ang aking grand slam. Pagkatapos ng Relasyon, kasunod agad na ginawa ko ang pelikulang Broken Marriage (1983). Si Ishmael Bernal muli ang nagdirek nito. Inilalarawan ng pelikulang ito ang nangyayari sa mag-asawang hindi pareho ang prayoridad sa buhay. Dahil dito ay nagkahiwalay sila at naapektuhan ang kanilang mga anak. Pero mayroon akong napakalaking natutunan sa paggawa ko ng pelikulang ito. Noong nanalo ako ng mga awards – grand slam pa – sabi ko sa sarili ko: “Magaling na ako!” Pagkakuha ko ng isa sa apat na award, nag-unang shooting day na agad ang pelikulang Broken Marriage at drama agad ang unang eksena namin ni Christopher de Leon. Aba! Na-take 7 ako! Sabi sa akin ni Ishmael Bernal: “Bakit Vi, ano ba ang nangyayari sa iyo? Nagdadrama ka pero bakit may twinkle-twinkle ang mga mata mo?”.. Sabi ko: “Direk, umaarte naman po ako, ah.” Sinabihan ako ni direk ng “Anong arte yan!!!?” At ipinasok niya ako sa kubeta, at ako ay ikinulong niya dito. Pagkatapos ay pinag-jogging niya ako ng 10 minuto. Ang sabi niya sa akin: “Huwag kang mag-ilusyon! Hindi ibig sabihin na dahil tumanggap ka ng award, eh, magaling ka na! Mag-jogging ka diyan at tanggalin mo ang ilusyon na iyan sa iyong sarili!” Pagkatapos ng insidenteng ito, natanim sa isip ko na ang pag-aaral pala, paghahasa at pagdagdag ng kaalaman sa larangang aking pinili, ay dapat tuluy-tuloy. Hindi ibig sabihin na dahil may best actress award ka ay ikaw na ang pinakamagaling at hindi mo na kailangang mag-aral.

Maraming magagaling, kaya kailangan walang hinto ang pag-aaral. Ito ay patuloy kong ginagawa. Pagkatapos ng pelikulang Broken Marriage, naging madre naman ako sa pelikula ni Mike de Leon na Sister Stella L. (1984). Kasabay nitong ipinalabas ang pelikula ni Ms. Sharon Cuneta. Hindi ko lang maalala ang titulo ng pelikulang ito ni Sharon, kung Bituing Walang Ningning (1984) o Bukas Luluhod ang mga Tala (1984), pero sabay ang unang araw ng palabas ng aming mga pelikula at talaga napaluhod ang ningning ng tala ko dahil nilangaw ang pelikula ko! Umiiyak akong nagpunta kay Mother Lily [Monteverde], pero ang sabi lang niya: “Ganyan talaga ang buhay.” Gayunpaman, ako ay labis na natutuwa – at aking ipinagmamalaki ito – sapagkat sa kabila ng mapait na nangyari sa pelikulang Sister Stella L., hanggang ngayon ay natatandaan pa ng mga tao ang pelikulang ito at itinuturing pang isa sa mga pinakamahuhusay na pelikula sa kasaysayan ng pelikulang Pilipino. Napakatapang ng pelikulang Sister Stella L. Lakasan lang talaga ng loob. Marami talaga kaming itinaya sa pelikulang ito. Dalawampung taon na ang nakakaraan, ngunit sariwa pa sa akin ang mga eksena kong ginawa dito. Napaka-makatotohanan ang mga eksenang aming ginawa para sa mga manggagawa. Pero sa ngayon, makaraan ang 20 taon, parang iyong aming inilahad na mga problema noon ay siya pa ring mga problema natin ngayon. Parang walang nagbago. Sa pelikulang Rubia Servios (1978) na ginawa namin ni Direktor Lino Brocka, biktima ng rape naman ako dito. Pero sa halip na manahimik at umasa na lang sa batas, ako ay naghiganti. Pinatay ko ang aking rapist na si Phillip Salvador. Natakot ako sa ending ng pelikula dahil baka kung ano na naman ang sasabihin ng mga makakapanood. Pero nakuha ko ang simpatiya ng mga manonood at tinangkilik ng mga tao ang aking pelikula. Marahil ay naging epektibo ang aking pag-arte dito at nagabayan ako ng husay ni Direk Lino Brocka.

May kasabihan kami sa industriya na sa pelikula, bawal na bawal patayin ang bida. Hindi raw nagugustuhan ng mga fans. Dahil dito, hindi raw kumikita ang pelikula. Pero may ginawa akong dalawang pelikulang talaga namang sumugal kami. Katulad ng pelikulang Pahiram ng Isang Umaga (1989) na isinulat ni Jose Javier Reyes na ginawa namin ni Direk Ishmael Bernal noong 1989. Namatay ang karakter ko sa pelikulang ito pero kumita ito, taliwas sa tradisyunal na paniniwala ng ibang tao. Ngunit higit na mas mahalaga ang nilalaman ng pelikulang ito. Nadiskubre ng karakter ko sa pelikulang ito na mayroon siyang kanser at ilang buwan na lamang ay babawian na siya ng buhay. Pero naging matatag siya. Hinarap at inihanda niya ang kanyang sarili sa kahihinatnan niya at ng kanyang anak. Ipinakita nito ang katatagan at katapangan ng isang babae sa harap ng napakatinding krisis sa kanyang buhay. Gayundin ang pelikulang Dahil Mahal Kita (The Dolzura Cortez Story) (1993) na hango sa tunay na buhay. Ginampanan ko ang papel ng isang biktima ng anti-immune deficiency syndrome (AIDS) na namatay dahil sa sakit na ito. Ito ang kauna-unahang pelikulang Pilipino na tumalakay sa sakit na AIDS. Pumayag akong gawin ang pelikula dahil sa pamamagitan nito, mailalarawan namin ang tunay na nangyayari sa isang biktima ng AIDS at ang nagiging kalagayan niya sa ating lipunan. Noong isinali namin sa Manila Film Festival ang pelikulang ito, tinangkilik ito ng mga manonood. Nabuksan pa namin ang mga mata ng tao tungkol sa sakit na AIDS. Sa pelikulang Ipagpatawad Mo (1991), sinikap naman naming talakayin ang isa pang uri ng sakit na hindi naman nakamamatay pero kailangang harapin at unawain lalo na ng isang magulang na may anak na nagtataglay ng ganitong sakit: ang autism. Ito ang unang pelikulang tumalakay sa sakit na ito. Sumugal kami dito at pinanood naman ito ng napakarami nating mga kababayan.

Sa pelikulang Anak (2000) naman, makatotohanan naming nailarawan ang mga problemang umuusbong sa pagitan ng anak at ng isang magulang, lalo na ng isang ina, na kailangang mangibang bansa para magtrabaho at masuportahan ang kanilang mga pangangailangan; ang hirap na dinaranas at tinitiis ng mga domestic helpers natin; ang kaawa-awang kalagayan ng mga anak na naiiwan nila; at ang katatagan ng isang babae bilang ina at asawa sa gitna ng kahirapan at mga pagsubok sa buhay. Isa rin ito sa mga pelikulang talagang tumatak sa akin. Hindi ko rin ito makakakalimutan. Ganito rin halos ang mga karakter na aking binigyang-buhay sa mga sumunod kong pelikula. Katulad ng Bata-Bata…Paano Ka Ginawa (1998) ni Direk Chito Roño. Ginampanan ko ang papel ni Leah Bustamante na ayaw magpatali sa leeg at maging sunud-sunuran lang sa kinakasamang lalaki. Prangka. Matapang. May tiwala sa sarili. May sariling prinsipyo at pamantayan sa buhay bilang isang tao, bagama’t isa rin siyang ina. Samakatuwid, hindi siya ordinaryong babae. Sa Dekada ’70 (2002), nagkasama kaming muli ni Direk Chito Roño. Ginampanan ko ang papel ng isang tahimik na ina na dahil sa kanyang personal na karanasan ay namulat sa hindi makatarungan, hindi makatao at mapang-aping elemento ng diktaduryang pamahalaan. Ipinakita rin dito ang pagkamulat ng isang tipikal na maybahay sa hindi pantay na pagtingin ng lipunan sa karapatan at kakayahan ng mga babae at ang pagbibigay-halaga niya sa kanyang sarili. Itong mga bagay na ito ang nagbunsod sa kanya na makiisa at makilahok sa mga pwersang nakikipaglaban para sa pampulitika at panlipunang pagbabago. Isa itong pelikula na akin ding ipinagmamalaki.

Gusto ko ring pasalamatan ang mga aktor na nakasama ko na nagbigay ng kanilang suporta. Ang mga naglapat ng musika, mga editor, mga production designers, at lahat ng mga nakasama namin na tinatawag nilang technical staff o mga tao sa likod ng kamera. Higit sa lahat, gusto kong pasalamatan ang lahat ng aking naging mga prodyuser, sapagkat sila ang nagtiwala sa inyong lingkod at nagbigay sa akin ng mga pelikulang tunay na maipagmamalaki. Kung may pagkakaisa talaga ang lahat, nagtatrabaho, nagtutulungan, may kakayahan at may direksyon ang kanilang pinaghihirapan, makakalikha talaga tayo ng isang pelikula na mataas ang kalidad at talaga namang kaya nating ipagmalaki. Bagama’t wala na sa ating tabi ngayon sina Direktor Lino Brocka at Ismael Bernal at hindi na aktibo si Mike De Leon, marami pa rin tayong mga direktor na nagtataglay ng galing o talino. Nariyan sina Direk Chito Roño, Olive Lamasan, Jeffrey Jeturian, Jerry Sineneng, at marami pang iba. Marami rin tayong mga manunulat at teknisyan na malikhain, mahuhusay, at propesyunal na nakakalikha ng mataas na uri ng pelikula. Kailangan lamang na mabigyan sila ng sapat at angkop na pagkakataon at suporta upang maipakita at lalong mapagyaman ang mga katangiang ito. Kaya sana, sa panahong ito, sumugal tayo sa kanilang talento. Kung naging matagumpay ang mga pelikulang nabanggit ko ngayon dito ay sapagkat naging mapalad ako at ako ay natulungan ng mga magagaling na direktor at manunulat tulad nina Pete Lacaba, Ricky Lee, Jose Javier Reyes, at Lualhati Bautista.

Subalit maraming problemang kinakaharap ngayon ang ating industriya. Marami sa mga kasamahan namin sa industriya ang wala nang hanapbuhay ngayon. Katunayan, marami akong mga kasamahang aktor at direktor na dumadalaw sa aking tanggapan sa Lipa para humingi ng tulong. Halos telebisyon na lamang ang bumubuhay sa kanila. Ngunit ang karamihan ay wala na talagang trabaho. Ayon sa Newsbreak, noong 1971 ay nakagawa ng 251 pelikula ang ating mga prodyuser. Subalit, ayon sa Film Academy of the Philippines, halos 164 pelikula lamang taun-taon ang nagawa mula 1996 hanggang 1999 at bumaba pa lalo ito sa mga 82 pelikula taun-taon noong 2000 hanggang 2003. Noong nakaraang taon, 55 pelikula na lang ang nagawa ng ating mga prodyuser. At hindi lahat ng mga pelikulang ito ay kumita. Maraming dahilan kung bakit paunti nang paunti ang gumagawa ng pelikula. Una, halos 50% ang ipinapatong na buwis sa ating pelikula. Pangalawa, hindi pa naipapalabas sa mga sinehan ang isang pelikula, napapanood na agad ito sa pamamagitan ng mga pirated CDs at DVDs. Ayon sa isang prodyuser ng pelikula, kikita pa sana ng mga karagdagang 20 hanggang 30 milyong piso ang kanilang pelikula kung wala sanang lumabas na pirated CDs ng pelikula bago ito ipalabas sa mga sinehan. Pangatlo, kung noong araw ay marami ang tumatangkilik sa ating mga pelikulang Pilipino, ngayon ay halos hindi na makayanang gumugol ng pera sa panonood ng sine. Mahal na ang tiket. Noong nag-umpisa ako ay 7.50 lang yata ang tiket. Ngayon ay 80 hanggang 150 pesos na. Ngayon, ang mga sine ay nakikita na lamang sa mga mall. Ang mga sinehan na sinasabi nating mga pang-masa kung saan sila ay kumportableng pumupunta katulad ng Odeon, Cinerama, Roxan, Galaxy, at iba pa ay sarado na yata lahat ngayon. Isa pa sa nagpadagdag ng hirap ay ang pagtaas ng pamasahe. Nagmahal na rin ang mga pagkain sa mall.

Pang-apat, masyadong matindi na ang kompetisyon ngayon. Mas tinatangkilik at kumikita ngayon ng malaki ang mga dayuhang pelikula. Katunayan, ayon kay Jose Javier Reyes, ang pelikulang Spiderman 2 (2004) ay kumita ng 27 milyong piso sa Metro Manila sa kauna-unahang araw pa lamang pagkatapos ng Metro Manila Film Festival. Anong pelikula natin noong nakaraang festival na ito ang kumita ng ganito kalaki sa isang araw? Noong film festival, hanggang walong pelikula ang ating ipinalabas at iyon ang araw ng mga lokal na pelikula. Pero walang kumita ng ganoon sa isang araw. Kumita lamang ng 5 o 10 milyong piso, parang napakasaya na. At dahil mas madali, mas mura, at mas malayo na malugi ang mag-import ng dayuhang pelikula kaysa gumawa ng pelikula dito sa ating bansa, may mga prodyuser na itinutuon na lamang ang kanilang pansin sa pag-import ng mga pelikula. At nangyayari na rin ito sa ating telebisyon. May mga prodyuser tayo na nagiimport na lamang ng mga telenovela mula sa Korea, Taiwan, at Mexico. Mas mura ito kaysa magprodyus ng lokal na telenovela. Pero sa dakong huli, ano ang mapait na nangyayari? Marami sa mga kababayan natin ang nawawalan ng trabaho, mula direktor, aktor, manunulat, teknisyan, hanggang sa mga maliliit na manggagawa katulad ng mga ekstra, karpintero, pintor, at mga mananahi na kailangan sa production design. At sino ang binibigyan natin ng trabaho? Ang kumikita po ngayon ay mga taga-ibang bansa pa. Ako’y labis na nalulungkot sa katayuan ngayon ng ating industriya ng pelikula. Ngunit sa kabila nito, ako’y naniniwala na kaya pa nating sagipin ang industriya. Sa palagay ko, dapat pagaralan ng ating pamahalaan kung paano mababawasan ang buwis na ipinapataw dito. Napakabigat nito. At napakataas na at pataas pa nang pataas ang production cost ng paggawa ng pelikula. Kaya nagiging matamlay ang ating mga prodyuser na gumawa ng pelikula, katulad ng nangyayari. Pito-pito na lang daw. Pero hindi sila masisi dahil negosyo din ang paggawa ng pelikula.

Kailangan ding pag-aralan ng ating pamahalaan ang paglalagay ng regulasyon sa pagpasok ng mga dayuhang pelikula. Hindi naman pipigilan ang pagpasok nila. Ang sinasabi ko lang ay bigyan namang prayoridad, pagmalasakitan naman natin ang sariling produkto. Nais ko ring idagdag na kailangan din naman pagbutihin ang mga istorya sa paggawa ng pelikula. Hindi iyong nangongopya na lamang. Kailangan namang de-kalidad. May tatak Pinoy. Ngunit sa kabila ng lahat, mayroon pa ring gumagawa sa atin ng pelikula na mataas ang kalidad, maipagmamalaki, nakikipagsabayan at kinikilala sa ibang bansa. Ang ibig sabihin ay may pag-asa, may ibubuga. Pero iilan na lang sila. Ako naman ay handang ibaba ang aking talent fee. Ang kondisyon ko lang naman ay gusto kong makitang may laman ang iskrip. Katunayan, may nag-aalok sa akin na gumawa ng pelikula para sa isang independent film producer. At tinatanong ako kung magkano ang talent fee ko. Ang sabi ko sa kanila ay ipakita muna nila ang iskrip sa akin. Madaling pag-usapan ang talent fee. May mga lumalapit sa amin ni Senator [Ralph] Recto upang humingi ng tulong at suporta. Si Senator Recto ay isa sa mga awtor ng pagtatayo ng Films Rating Board na nagbibigay ng insentibo sa mga pelikulang mataas ang kalidad Sa amin sa Lipa, nagpasa kami ng isang batas na nagbabawas ng amusement tax mula 30% to 15% sa lahat ng pelikulang Pilipino na ipapalabas sa mga sinehan sa aming bayan. Ang buhay o ikabubuhay ng pelikulang Pilipino ay nasa ating mga kamay mismo. Nasa ating pamahalaan, sa ating mga prodyuser ng pelikula, sa atin mismong mga manonood, sa atin mismong naririto ngayon. Tulungan nating makabangon ang industriya ng pelikula. Lahat – kasama ako – ay kailangan talagang makiisa! Sa pelikula nagkakatagpo-tagpo ang iba’t ibang uri ng sining – ang panitikan, performing arts, musika, potograpiya, at iba pa. Kaya napakabisang instrumento ito sa pakikipagtalastasan at pakikipagugnayan sa mga tao.

Hindi nakapagtataka kung bakit napakalakas ng impluwensya ng sining na ito sa ating mga kababayan. Kadalasan, dito nila idinidikit ang mga desisyon nila sa buhay. Kaya sa pamamagitan sa pelikula, mas epektibo nating napapa-unlad, napapalawak at nabubuksan ang kaisipan ng mga manonood natin tungkol sa iba’t ibang bahagi ng ating buhay at sa lipunang ating ginagalawan na dapat ay nasasalamin dito. At dahil dito, mas napabubuti nila ang pagdedesisyon sa buhay, ang pakikitungo sa kapwa, ang partisipasyon sa paglikha ng isang lipunang maunlad, malaya at matatag at may malasakit sa kapwa. Kaya dapat nating alagaan at ingatan ang ating pelikula. Marami at mabigat ang problema ng ating industriya ng pelikula. Marami at mabigat din ang mga problemang kinakaharap ng ating mga mamamayan at ating pamahalaan, na ang iba ay masasalamin sa ating mga pelikula. Kailangang pag-isipan natin ang mga ito. Kumilos tayo batay sa ikabubuti ng higit na nakararami habang may panahon pa. Naalala ko po tuloy ang sinabi ng karakter ko sa pelikulang Sister Stella L. Bilang pangwakas, uulitin ko ito sa inyo dahil gusto kong ipaalam sa inyo na ngayon na ako’y naging isang punonglungsod at naharap na sa realidad ng buhay, ngayon ay mas naiintindihan ko na ang mga salitang ito: Marami pa akong hindi alam at dapat malaman tungkol sa mga kasalukuyang kalagayan ng mga sistema ng lipunan. Kailangan ko pang patuloy na mag-aral at matuto. Pero ang mahalaga, ako ay narito na ngayon, hindi na lamang nanonood, kundi nakikiisa sa pagdurusa ng mga hindi nakakarinig, tumutulong sa abot ng aking makakaya. Kaya kung hindi tayo kikilos, sino ang kikilos? Kung hindi ngayon, kailan pa? – Plaridel Magazine, February 2006, (DOWNLOAD FILE)

#GawadPlaridel2005, #VilmaSantos, #GovernorVi, #PelikulangPilipino

Ms. Vilma Santos: The one and only…Actress For All Seasons

Posted on by Standard

AWARDS - People's Choice 93-92

And the winner is…Ms. Vilma Santos! From day one ng isinagawa naming Readers’ Choice for Best Actress sa taong 1991, kung saa’y pumili kami ng walong pinakamahuhusay na aktres no’ng nakaraang taon (natunghayan n’yo na kung sinu-sino ang pumasok sa Intrigue Magazine’s Circle of 8) bilang mga nominado, malinaw agad ang tinungong landas ng Star for All Seasons bilang eventual winner.

Nasa ’90’s na tayo, kungbaga, at batid naman ng lahat kung gaano pa rin ka-strong ang following ng TV-movie actress na si Vilma. Masasabing ito ang edge ni Vi kay Guy at this point; komo ang mga tagasubaybay ng pelikulang lokal ang nagsilbing mga hurado sa ating mini-patimpalak na ito sa akting, naro’n ‘yong factor na nakahihigit ang aktibong fans ni Vilma kesa kay Nora, hence the glaring result.

Ngunit sa punto ng kahusayan, parehong hindi matatawaran ang acting prowess ng dalawang most durable superstars ng local showbiz. ‘Yon nga lang, kailangang may manalo at may matalo, base sa kani-kanilang pagganap sa mga pelikula nilang inilaban. This time, si Vilma Santos ang winner natin, para sa isa ng namang madamdamin niyang pagganap bilang isang ina na may kapansanang anak sa obra ni Direktora Laurice Guillien – Ipagpatawad Mo.

Hindi man kasimbongga ang parangal na ito sa mahigit isang dosenang major acting awards na natamo na ni Vi mula nang pumasok sya sa showbiz, para sa ami’y isa na rin itong busilak na pagkilala ng kakayahan nya bilang aktres. kani-kanilang enties na pumipili kay Vilma bilang best actress ’91 nila’y buong kaseryosohan ding hinimay-ang uri o tipo ng pagganap ni Vi sa naturang pelikula, upang i-justify nga kung bakit si Vilma ang dapat tanghaling pinakamahusay.

Sa ami’y wala ring kuwestiyon ukol dito. Deserving talaga si Vilma na manalo kaya binabati namin sya, in behalf of the magazine’s editor and staff. Ito ngang issue namin ngayo’y tribute, kungbaga, sa natatanging kahusayan ni Vilma bilang actres. Hindi nga lang siguro sya Star for All Seasons; sa punto ng pagiging aktres ni Vi, lagi syang kinikilala sa kanyang kahusayan sa magkakaibang panahon ng kanyang pamamayagpag, making her an actress for all seasons, indeed!

This October, magte-thirty years na si Vilma Santos sa pagiging artista. More than two-thirds of her lifetime, nai-devote na nga ni Vi sa pag-arte, pero kung tatanungin mo sya, despite the downtrends and the pitfalls in her career (naapektado ang kanyang personal na buhay in some intances) sasabihin nyang wala syang anumang pagsisisi sa larangang pinasok.

Nineties na, pero nariyan pa rin si Vilma. Sumisipa pa rin sa pagiging bankable star at highly respected actress. Iniwan nya ang ang nagdaang dekada otsenta na well-recognized ang kanyang kakayahan bilang aktres (isa sya sa nabigyan ng Gawad Pandekada ng Urian para sa acting achievements throughout the ’80’s), pumapalaot uli sya sa panibagong panahong ito sa local showbiz na taglay ang ibayong kaningningan ‘yon. Siguro nga, kahit maging lola na si Ate Vi, win pa rin sya ng best actress trophies! – William Reyes, Intrigue Magazine, No. 166 March 19, 1992

Ate V x 3

Posted on by Standard

This slideshow requires JavaScript.

UP Honors Vi – “…The University of the Philippines Film Institute honors Gov. Vilma Santos with the screening of three of her acclaimed movies restored in high definition: “Anak” directed by Rory Quintos, “Kapag Langit ang Humatol” by Laurice Guillen and “Bata, Bata Paano Ka Ginawa” by Chito Rono. UP Film Institute Head Nonoy Lauzon announces: “For UP Diliman Month, coinciding with the National Arts Month, UP Film Institute celebrates the Vi that stands for Victory for All Seasons, Ate Vi times 3. This is in honor of Philippine cinema and popular culture’s true artist for a sovereign and empowered nation, Vilma Santos – the first UP Gawad Plaridel Awardee for Film and Recipient of UP Film Institute’s Diwata Award for Distinguished Achievement in Women’s Cinema.” The movies will be screened at UP Film Institute on February 5, Thursday: “Anak” at 2:30 PM, “Kapag Langit” at 5 PM and “Bata, Bata” at 7:30 PM. For inquiries, get in touch with UP Film Institute at filminstitute.upd.edu.ph or tel: 9262722; 9263640. This is in cooperation with the UP College of Mass Communication, ABS-CBN Film Restoration, UP Center For Women’s Studies The National Commission for Culture and the Arts and Philippine Commission on Women…” – Mario Bautista, Showbiz Portal, 25 January 2015 (READ MORE)

“Anak” 2:30PM, Thursday Feb 5 – directed by Rory Quintos (READ MORE)

Plot Description: – “…A mother in anguish makes a last-ditch effort to piece back together the broken fragments of her shattered family. After ten years of working as a domestic helper in Hong Kong, she comes home to Manila but not to be greeted with a joyful reunion with her loved ones. She longs for her late husband who was kind and loving but not a good provider. Her firstborn has run wild for lack of guidance. Her only son is in deep trouble in school. Her youngest doesn’t even recognize her. She comes to realize that her children harbor resentment toward her as she left for abroad despite pleas for her not to and for the crucial fact that she missed their father’s funeral five years ago. Despite all indications to the contrary, she is determined to overcome all hindrances to still succeed in her maternal role…” – UP Shots 6 Film Artists from Diliman (READ MORE)

Film Achievement:

  • Philippines’ Official Entry to the Foreign Language Film Category to 73rd Academy Awards (OSCAR)
  • Philippines’ Official Entry to the 2001 Fukuoka Asian Film Festival
  • Philippines’ Official Entry to the 2001 Fort Lauderdale International Film Festival
  • Philippines’ Official Entry to the 2001 San Francisco Asian American Film Festival
  • 2000 Philippine Movie Press Club STAR Awards Best Actress – Vilma Santos
  • 2000 Film Academy of the Philippines’ Luna Awards Best Screenplay – Ricardo Lee, Raymond Lee
  • 2000 Film Academy of the Philippines’ Luna Awards Best Supporting Actress – Amy Austria
  • 2000 Film Academy of the Philippines’ Luna Awards Best Actress nomination – Vilma Santos
  • 2000 Film Academy of the Philippines’ Luna Awards Best Picture nomination – Star Cinema
  • 2000 Catholic Mass Media Awards Best Picture – Star Cinema
  • 2000 PASADO Best Picture – Star Cinema
  • 2000 PASADO Best Actress – Vilma Santos
  • 2000 GMMSF Box Office Queen – Vilma Santos
  • 2000 Gawad Urian Best Actress nomination – Vilma Santos
  • 2000 Gawad Urian Best Supporting Actor nomination – Baron Geisler
  • 2000 Film Ratings Board – Rated B
  • Record-breaking box office revenue of 2000 – 160 Million
  • The 2014 Cinema One Originals Film Festival – Digitally Restored Selection
  • Special Selection – 5th Philippine Film Festival 2014 (Hong Kong)

Film Review: – “…A topical dilemma for Filipinas — whether to take lucrative long-term jobs abroad and provide for their families’ future or stay home and play a more active role in their children’s lives — propels “Anak”, femme helmer Rory B. Quintos’ seventh feature. Vivid hook for domestic conflict makes this well-acted drama compelling until hitherto restrained approach succumbs to bathos in the last quarter. Offshore, best prospects outside fest circuit lie in TV sales. Bubbly, indomitable Josie (Vilma Santos) is thrilled to be returning home at last, having spent several years as a live-in nanny for Hong Kong yuppies — and enduring some serious mistreatment in that capacity. Loaded with presents and savings to invest in a business scheme, she gets a big welcome from everyone but her own children. Latter three have grown up without her, suffering especially since their father died in a workplace accident. While little Daday (Shiela May Alvero) and teenage Michael (Baron Geisler) soon get over their initial awkwardness, eldest offspring Carla (Claudine Barretto) remains bitterly resentful toward mom’s perceived abandonment. She goads Josie with serial boyfriends and open hostility before running away, straight into drug-abusive squalor. Limning complex emotions with subtlety and humor, pic resists melodrama until the dam abruptly burst after 90 minutes; ill-judged pileup of crying scenes, plot crises and more crying ensues. Josie’s final decision to leave for H.K. once again makes little sense, beyond its providing an excuse for “Anak’s” fourth hysterical-sobbing-at-the-airport sequence. That’s too bad, since early reels observe parent-child relationships with considerable delicacy. Quintos’ fluid handling of potentially claustrophobic, mawkish material underplays script’s more obvious gambits until they overwhelm pic. Veteran local star Santos is in fine form, while Barretto lends impressive shading to what might have been a stock sexy “bad girl” role. Tech package is polished…” – Dennis Harvey, Variety Magazine, 19 March 2001 (READ MORE)

“Kapag Langit ang Humatol” 5:00PM, Thursday Feb 5 – directed by Laurice Guillen (READ MORE)

Plot Description: – “…An oppressed housemaid has transformed herself into a wealthy and powerful business mogul through sheer dint of talent, ambition and driving need to avenge herself on her tormentors. She comes back to the scene of her most abject debasement with the sole intent of humiliating the family who once made her life such a living hell. Unknowingly, she gets to exact revenge on the very person who turns out to be her own daughter by the son of her former mistress…” – Database of Philippine Movies (READ MORE)

Film Achievement:

  • 1990 Gawad Urian Best Direction – Laurice Guillen
  • 1990 Gawad Urian Best Editing – Efren Jarlego
  • 1990 Gawad Urian Best Cinematography – Romeo Vitug
  • 1990 Gawad Urian Best Actress Nomination – Vilma Santos
  • 1990 Gawad Urian Best Picture Nomination – Vision Films
  • 1990 Gawad Urian Best Production Design Nomination – Edgar Martin Littaua
  • 1990 Gawad Urian Best Screenplay Nomination – Emmanuel H. Borlaza, Salvador Royales
  • 1990 Gawad Urian Best Supporting Actress Nomination – Kristine Garcia
  • 1990 Gawad Urian Best Supporting Actress Nomination – Carmina Villaroel
  • 1990 Film Academy of the Philippines’ Luna Awards Best Cinematography – Romeo Vitug
  • 1990 Film Academy of the Philippines’ Luna Awards Best Story Adaptation – Emmanuel H. Borlaza, Salvador Royales
  • 1990 FAMAS Best Child Actor Nomination – Terence Baylon
  • 1990 FAMAS Best Supporting Actor Nomination – Jeffrey Santos
  • The 2014 Cinema One Originals Film Festival – Digitally Restored Selection

Film Review: – “…director Laurice Guillen has more faith in her material, more respect. For she has not only come up with a beautifully-photographed, well-edited and generally superbly-acted melodrama. She has also held up to us a mirror of the dreams and aspirations, the frustrations, suffer¬ing and uncomplicated lifestyle of the so-called masa. Moments of the heroine’s unmitigated oppres¬sion in the hands of her evil mistress is age-old reality in Philippine life and, quite logically, litera¬ture. Her soul nearly scarred by her excruciating, degrading experience, she somehow manages not only to survive but also to rise from her humble, bleak origins, when she leaves the hellhole and finds hope and rewards in the city. In true melodramatic fashion, she plots out her revenge, but alas, even in carrying it out, she must pay dearly, nearly tragically. Feminist observers may easily notice that in this picture – as in, they would say, Philippine society -it is the women who run things. They domineer and dominate, manipulating the men, even the men they love. True enough, from the very beginning, it is the mistress and her poor servant who move things, decide, and tell men what to do. It is they who plot out schemes and plan their destiny. The same is true even with the minor characters, those played by Kristine Garcia (who virtually drags the farm stud into a stormy affair and pushes him to run away with her), Eula Valdez (who pulls the trigger that ends a chapter in the drama), Charo Santos (the single mother and self-made tycoon) and Carmina Villarroel (the young woman who tries to extricate herself from the mess which her quarreling mother and grandmother have created). For their part, the men are pushed around, fooled and overtaken by events: the weakling lover (Gomez), the perpetually horny stablehand (William Lorenzo) and the young and rich heir (Jeffrey Santos). All in all, it is a glossy and well-crafted movie, with marvelous performances by Ms. Santos and Ms. Romero…” – Mario A. Hernando, Manunuri ng Pelikulang Pilipino (READ MORE)

“Bata, Bata Paano Ka Ginawa” 7:30PM, Thursday Feb 5 – directed by Chito Roño (READ MORE)

Plot Description: – “…The movie is about Lea, a mother of two kids with different fathers. Lea, works in an NGO (non-government organization), which deals with human rights violation committed against women. Ogie and Maya are Lea’s children. Ogie’s father, Raffy, leaves them when he had to work in the province of Surigao. Lea together with his son Ogie, did not join Raffy for Lea has a job in Manila which she did not want to leave. Maya, whose father is Ding lives with them, together with Ogie. Things start to get worse when Raffy arrives in Manila. Raffy, meets with Lea for him to see his son, Ogie. As days went on, Ogie regularly sees his father and sometimes spends some time in his house together with his new wife who is pregnant with there first child. Raffy, realizes that he has a lot of shortcomings as a father to Ogie. Raffy tells Lea that he will take Ogie with him to the United States after his wife gives birth. Lea doesn’t know what to do…” – Skynet (READ MORE)

Film Achievement:

  • 1999 Brussels International Festival of Independent Films Best Actress – Vilma Santos
  • 1999 International Festival of Independent Films Best Director – Chito S. Roño
  • 1999 Asia-Pacific Film Festival Special Jury Award – Chito S. Roño
  • 1998 FAMAS Best Child Actor – Carlo Aquino
  • 1998 FAMAS Best Child Actress – Serena Dalrymple
  • 1998 FAMAS Best Story – Lualhati Bautista
  • 1998 Film Academy of the Philippines’ Luna Awards Best Actress – Vilma Santos
  • 1998 Film Academy of the Philippines’ Luna Awards Best Picture – Star Cinema
  • 1998 Film Academy of the Philippines’ Luna Awards Best Supporting Actor – Carlo Aquino
  • 1998 Film Academy of the Philippines’ Luna Awards Best Supporting Actress – Serena Dalrymple
  • 1998 Gawad Urian Best Actress – Vilma Santos
  • 1998 Gawad Urian Best Picture – Star Cinema
  • 1998 Gawad Urian Best Best Screenplay – Lualhati Bautista
  • 1998 Gawad Urian Best Supporting Actress – Serena Dalrymple
  • 1998 Philippine Movie Press Club STAR Awards Actress of the Year – Vilma Santos
  • 1998 Philippine Movie Press Club STAR Awards Child Performer of the Year – Carlo Aquino
  • 1998 Philippine Movie Press Club STAR Awards New Movie Actress of the Year – Serena Dalrymple
  • 1998 Young Critics Circle Best Film – Star Cinema
  • 1998 Young Critics Circle Best Performer – Vilma Santos
  • 1998 Young Critics Circle Best Screenplay – Lualhati Bautista
  • 1998 PASADO Best Picture – Star Cinema
  • 1998 PASADO Best Screenplay – Lualhati Bautista
  • 1998 PASADO Best Actress – Vilma Santos
  • 1998 Film Academy of the Philippines’ Luna Awards Best Cinematography nomination – Charlie Peralta
  • 1998 Film Academy of the Philippines’ Luna Awards Best Director nomination – Chito S. Roño
  • 1998 Film Academy of the Philippines’ Luna Awards Best Editing nomination – Jaime Davila
  • 1998 Film Academy of the Philippines’ Luna Awards Best Production Design nomination – Manny Morfe
  • 1998 Film Academy of the Philippines’ Luna Awards Best Screenplay nomination – Lualhati Bautista
  • 1998 Film Academy of the Philippines’ Luna Awards Best Supporting Actor nomination – Albert Martinez
  • 1998 Gawad Urian Best Best Director nomination – Chito S. Roño
  • 1998 Gawad Urian Best Best Editing nomination – Jaime Davila
  • 1998 Gawad Urian Best Music nomination – Jessie Lasaten
  • 1998 Gawad Urian Best Sound nomination – Albert Michael Idioma
  • 1998 Gawad Urian Best Supporting Actor nomination – Carlo Aquino
  • 1998 Gawad Urian Best Supporting Actor nomination – Raymond Bagatsing
  • Bata Bata Paano Ka Ginawa became a stage play in 1999

Film Review: – “…In one of the most remarkable performances in Filipino film history, Vilma Santos plays Lea, a woman who defiantly rejects social convention to experience life on her own terms. A woman’s rights activist and mother of two, Lea has been abandoned by the fathers of her children. Her daughter and son are at crucial, transitional ages and she struggles to provide for them while maintaining her hectic job at a women’s crisis center. Soon, however, the job and her budding romance with co-worker Johnny threaten Lea’s role as mother. When the children’s fathers turn up to accuse her of neglect, she must ask herself whether her independence is worth the possibility of losing her children? What role–motherhood or lover–will best satisfy the deepest needs of her soul?…” – The 35th Chicago International Film Festival (READ MORE)

Related Reading:

#VilmaSantos, #DigitallyRestoredAnak, #Anak, #RoryQuintos, #DigitallyKapagLangitAngHumatol, #KapagLangitAngHumatol, #LauriceGuillen, #DigitallyBataBataPaanoKaGinawa, #BataBataPaanoKaGinawa, #ChitoRoño

Angge: Ang Tagahangang Naging Artista

Posted on by Standard

This slideshow requires JavaScript.

Si Angge ay mas kilala ngayon bilang komikera sa radyo, telebisyon at pelikula kaysa isang masugid na tagahanga ng mga artista. May sarili na rin siyang hukbo ng mga tagahanga, na karamihan marahil ay mga kasamahan niya nang siya’y presidente ng Ronnie-Susan Fans Club, Ricky-Rosemarie Club at nitong huli’y ang Edgar-Vilma Fans Club. “Hindi ka siguro maniniwala na naging tagahanga rin ako ni Nora Aunor,” sabi ni Angge nang kapanayamin namin siya sa ABS-CBN, “pero kaya lang, alam mo na, kaming mga fans e masyadong maramdamin. Pero ‘yang si Susan, naku, siguro habangbuhay e mananatili akong fans n’yan. Ang bait kasi! Angelina de Ocampo ang buong pangalan ni Angge. Tubong Pako, Maynila. Enero 18, 1947 nang isilang ng kanyang inang si Remedios de Ocampo. Sampu silang magkakapatid na sina Reynaldo, Pedro, Juan, Oscar, Lilet at Mario. Si Direktor Pablo Santiago ang nagbigay sa kanya ng break sa pelikula. Turista siya sa pelikulang “Continental Playboy” na tinampuhan ni Helen Gamboa. Pagkatapos noon ay kinuha siya ni Doc Perez na noon ay nangangailangan ng isang ekstrang lalabas bilang isang Aprikana sa pelikulang “All Over the World” na pinangunahan noon nina Rosemarie at Ricky Belmonte. Pagkatapos ng “All Over the World” ay nagkasunod-sunod na ang kanyang mga pelikula sa bakuran ng Sampaguita at iba pang kompanya. Kabilang dito ang pelikulang “Way Out in the Country,” “May Tampuhan Pa-minsan-minsan,” “Sitting in the Park,” “Pogi,” “Joaquin,” “Petrang Paminta,” “Servillano Zapata,” “Wrong to Be Born,” at iba pa.

Ano ba ang nakukuha ninyo sa pagsapi-sapi d’yan sa mga fans club? tanong namin kay Angge. “Wala. Kasiyahan na lang siguro. Hindi ka siguro maniniwala, nagpunta kami sa La Union, tatlo lang kami, sarili namin ang pasahe, para lang makita noon si Susan. ‘Yang La Mesa Dam na ‘yan, naku, nilalakad lang namin ‘yan para makita si Susan.”

Ano bang mga pamantayan n’yo sa pagtataguyod sa isang artista? “Unang-una tumitingin kami sa ugali. Hindi kami tumitingin sa ganda. Pangalawa, background ng pamilya.”

Sariling gastos ba n’yo ‘yong mga sampagitang isinasabit n’yo sa kanila? “A, oo. Hindi ka siguro maniniwala, maliit pa lang ako, gumagastos na ako para lang makakita ng artista. Kasi sidewalk vendor ako n’on. Nagtitinda ako ng bato ng lighter, blade at kung anu-ano pa.”

Totoo ba ang tsismis na kumakalat tungkol sa iyo? biro namin. “Na ano?” napamulagat si Angge, “anong tsismis ‘yon?” “Alam ko ho ‘yon,” sabad ng isa niyang kaibigan. “Loko, hindi biron ‘yan ha,” pinandilatan ni Angge ang kanyang kaibigan, “bibirahin kita!”

Hindi, biro ko lang ‘yon, palubag ko kay Angge nang mapansin kong galit na siya. Siyanga pala anon ang mga katangiang hinahanap mo sa isang lalaki? “Kahit pangit, basta masipag, mabait at mahusay magdala ng damit.”

Nakatagpo ka na ba? “Hindi pa,” sabi niya habang nakatitig kay Rody na aming potograpo.

Bakit mo nga pala nagustuhan si Vilma kaysa kay Nora? “Kasi noon, alam ni Vilma na fans ako nina Edgar at Nora. Pero binabati pa rin ako. Very sweet pa rin si Vilma sa akin. Si Nora naman ay parang matabang ang pagtingin sa amin. Kaya napagpasiyahan kong mahalin si Vilma nang sampung ulit kaysa pagmamahal na iniukol ko kay Nora. At saka alam mo, si Vilma e masyadong maalalahanin. ‘Yong bang maliliit na bagay e naaalala kami. Halimbawa, pinasasakay kami sa kanyang kotse, niyayayang kumain na talaga namang kahanga-hangang gawin ng isang artistang sikat katulad ni Vilma. Kaya naman mahal namin ang batang ‘yan.”

Lumaki ba naman ang ulo mo nang maging artista ka? “Naku hindi! ‘Yan ang hinding-hindi ko gagawin. Talagang hindi ako magbabago. Ako pa rin ang dating si Angge.”

Magkano nga pala ang ibinabayad sa iyo bilang artista? Off the record ito. “Huwag mong ilalagay d’yan ha?” Oo. “One.” One peso? “Basta one. Papatayin kita eh!” pumadyak si Angge.

Under contract ka ba sa isang estudyo? “Hindi. Pero pag lumalabas ako sa iba e humihingi muna ako ng permiso kay Doc Perez. Pag sa TV naman e nagpapaalam ako kay Direktor Tony Santos.’

Ano nga pala ang lihim mo ng pagpapaganda? Huling tanong namin. Pinapungay niya ang kanyang mga mata at nakinita namin ang isa sa mahigpit na makakaribal ng ating mga pangunahing komikera sa ngayon. Inspirado si Rody nang kunan niya ng larawan si Angge – ang tagahangang naging artista. – J. Ser Sahagun, Pilipino Magazine, 19 August 1970, re-posted at Pelikula Atbp blog (READ MORE)

Angge (Cornelia Lee) – a popular movie actress/comedienne from the 1970s. From the 1980s to the present, Angge worked as talent manager of young movie stars. – Wikipilipinas (READ MORE)

In Memoriam 2014

Posted on by Standard

This slideshow requires JavaScript.

Leandro “Roy” Delanter-Alvarez – “…Alvarez, who was part of the ongoing GMA-7 afternoon soap opera “Villa Quintana,” was 63. His “Villa Quintana” director Gina Alajar and co-star Maricar de Mesa took to Twitter to confirm the news of Alvarez’s passing. “Just received a really sad sad news. RIP Tito Roy Alvarez aka Don Manolo Quintana,” De Mesa said. “With sadness and grief, my heartfelt sympathies to the family of Mr Roy Alvarez, a good actor, a friend and a great person. I will miss you,” Alajar tweeted. “We will miss your funny stories. And i will sorely miss our stare down scenes,” Sunshine Dizon, another “Villa Quintana” star, said on Twitter. Alvarez starred in a number of recent GMA-7 soap operas, including “My Husband’s Lover.” He also appeared on ABS-CBN shows such as “Juanita Banana” and “Guns and Roses…” – Chuck Smith, Philstar, 12 February 2014 (READ MORE)

Arvin “Tado” Jimenez – “…Isinilang si Tado sa Baybay, Leyte noong March 24, 1974 pero lumaki siya at nagkaisip sa Jaen, Nueva Ecija. Naging mananahi sa pabrika ang kaniyang ina at pintor naman sa construction project ang kaniyang ama. Dahil palipat-lipat ng lokasyon sa trabaho ang ama, inilarawan ni Tado ang buhay noon na “NPA” o no permanent address…Ayon kay Tado, nagkaroon ng art’s night sa sikat noong Club Dredd at namangha siya sa isang equipment na naglalabas ng ilaw at mga imahe. Iyon daw ang nais niyang gawin kaya nagtanong siya kung papaano matututo nito at itinuro siya sa Mowelfund Institute, na kaniya namang pinuntahan. “Pagdating ko doon kinapalan ko na lang ang mukha ko, kinaibigan ko na lang sila. Kung ano-anong gimik ang ginawa ko, nagtitinda ako sa kanila ng sabon hanggang sa nakita nila na araw araw nandun ako. Hindi naman sila para itaboy ako habang nakikinig ako ng lecture ni [Direk] Yam Laranas,” pagbahagi ng aktor. Mula noon, nakapagtrabaho na rin si Tado sa art department ng Mowelfund hanggang sa mabigyan ng break ni Laranas sa pelikulang “Radyo” na pinagbidahan nina Rufa Mae Quinto at Epi Quizon noong 2001…” – FRJimenez, GMA News, 08 February 2014 (READ MORE)

Roldan Aquino – “…Character actor Roldan Aquino died at the age of 65, his daughter Patricia Aquino announced through a Facebook post on Monday, March 10. Patricia posted a photo of her father with the caption, “goodbye papa tapos na ang paghihirap mo, makakasama mo na si God mahal na mahal kita.” (Goodbye, Papa. Your suffering has ended, you can be with God now. I love you very much)…In an interview with Startalk in February, Patricia and the actor’s other children revealed that their father suffered a stroke and was hospitalized in January, due to clogging in his brain. The actor went through an operation in January 20, but did not fully recover and remained unable to speak. According to the report, Roldan Aquino spent roughly 4 decades in the industry. His latest projects include Tiktik: The Aswang Chronicles, El Presidente, and Manila Kingpin: The Asiong Salonga Story…” – Rappler, 11 March 2014 (READ MORE)

Harry Gasser – “…Gasser died of a heart attack on Thursday morning in a hospital in Quezon City. He was 76. His remains were cremated yesterday morning. Gasser appeared on the news program Balita Ngayon on ABS-CBN from 1969 to 1972, and on BBC Primetime News on Banahaw Broadcasting Corp. (BBC) Channel 2 from 1973 to 1977. He transferred to Radio Philippines Network (RPN) Channel 9 in 1975 and became the anchor of NewsWatch until 1999. From 1999 to 2007, he was anchor of TV Patrol Central Visayas. He also worked with Radio Veritas as news manager. Cebu’s top broadcast journalists considered the late anchorman as their “idol” and mentor at the time competition between TV networks in the local news scene started to heat up. “Harry Gasser is truly a broadcast icon. I was a huge fan,” said Leo Lastimosa, lead anchor of TV Patrol Central Visayas…” – Dale G. Israel, Philippine Daily Inquirer, 07 April 2014 (READ MORE)

Antonio “Junior”Morales Barretto – “…Junior, the original singer of the OPM classic “Yakap” and a former leading man of screen veteran Vilma Santos, was found dead at his home in Madrid, the Latin Times reported on Tuesday. He was 70. Junior died due to natural causes, the report said, and had no signs of physical abuse. Doctors said he had been dead between 12 to 14 hours before he was found and brought to the hospital. He is survived by his three children, including singer Shaila Durcal. Junior’s wife, fellow singer Rocio Durcal, died in 2006 due to cancer. Junior, whose real name is Antonio Morales Barretto, was born in the Philippines before settling with his family in Spain when he was 15, according to a 2009 column by Ricky Lo published on the Philippine Star. After a musical career in Spain with different bands, including electric guitar group Jump and rock band Los Brincos, Junior moved back to the Philippines where he rose to fame with the release of three Tagalog albums…” – ABS-CBN News, 16 April 2014 (READ MORE)

Ramil Rodriguez – “…Ramil starred in teenybopper films for Sampaguita, often paired with Marquez, Josephine Estrada and Liberty Ilagan. His first film was “Palanca” in 1960, but he was officially launched in the film “Leron-Leron Sinta” in 1964. Perez’s daughter, producer Marichu Vera-Perez, said she would always remember Ramil as a gentleman. “Very respectful, caring. Basically, he was shy, but he was kind to everyone in the studio. We all loved him.” In 1974, he was cast in Elwood Perez’s adult drama “Isang Gabi … Tatlong Babae,” which top-billed Amalia Fuentes, Pilar Pilapil and Boots Anson-Roa. Said Perez: “Ramil was the epitome of Sampaguita glamour—a well-bred gentleman of the old school. “He was the perennial leading man to movie queens (like Susan Roces). I cast him against type as Boots’ ex-husband in ‘Isang Gabi’ and the gamble paid off handsomely…” – Bayani San Diego Jr., Philippine Daily Inquirer, 02 May 2014 (READ MORE)

Doña Nena Vera-Perez – “…Madalas naming nakakasabay si Mrs. Vera-Pe­rez sa pagsisimba sa Mt. Carmel Church dahil ito ang simbahan na ­aming paborito. Nagkaroon kami ng kutob na may sakit si Mrs. Vera-Perez mula nang hindi na namin siya makita na nagsisimba sa Mt. Carmel Church. Sumakabilang-buhay si Mrs. Vera-Perez noong Miyerkules sa edad na 96. Mabilis na kumalat ang balita tungkol sa kanyang pagpanaw at kinagabihan, may report si Joseph Morong sa State of the Nation ng GMA News TV tungkol sa pagkamatay ng Sampaguita Pictures matriarch. Dahil sa report ni Joseph, na-miss namin ang Doña Nena’s, ang restaurant sa Morato Avenue na madalas na pagdausan noon ng mga presscon. Sumagi sa isip namin ang Doña Nena’s dahil sa mali at paulit-ulit na pagsasabi ni Joseph na sumakabilang-buhay na si Doña Nena, ang producer ng Sampaguita Pictures…” – Jojo GabineteAbante, 16 May 2014 (READ MORE)

Fred Galang – “…The late Fred Galang was an actor who turned pastor when his showbiz years were over. He died last July 18 when he visited relatives and friends in the Philippines. Fred was based in the US, where he preached the Word of God. In the mid- and late ‘60s, Fred was a Nepomuceno contract star, appearing in, among others, Igorota, The Hunted and Pulubi. He won a FAMAS Best Supporting Actor award for Igorota, which starred Charito Solis. After his stint with Nepomuceno, Fred starred in adult dramas and action pictures, including Fortress in the Sun with Tony Ferrer and Nancy Kwan. Other actors and celebrities who became pastors include Eddie Mesa, Manny Pacquiao, the late Nestor de Villa and son Jeric Soriano. Phillip Salvador, Piolo Pascual and Hayden Kho hope to follow in their footsteps…” – Danny Dolor, The Philippine Star, 28 December 2014 (READ MORE)

Cielito Legaspi-Santiago – “…Pumanaw na ang dating aktres na si Cielito Legaspi-Santiago kaninang umaga, September 26. Si Cielito, o mas kilala sa tawag na “Mama Ling” sa showbiz, ay kabiyak ng yumaong direktor na si Pablo Santiago. Siya rin ang ang ina ng magkakapatid na Randy, Rowell, Reily, at Raymart Santiago. Sa pamamagitan ng Instagram ay kinumpirma ni Raymart ang pagpanaw ng kanyang ina: “Dear family and friends, it is with a very heavy heart that we wish to share the very sad news that our dearest mother – Cielito Legaspi-Santiago has joined our creator. During this very difficult time, the outpouring prayers, love, and support of family and friends is absolutely invaluable. We are relieved that her passing was peaceful…” – Rose Garcia, PEP, 26 September2014 (READ MORE)

Myrna ‘Tia Pusit’ Villanueva – “…Tia Pusit was rushed to the Kidney Center where she was confined for two weeks. Complications set in (affecting her heart and other vital organs) so she was transferred to the Heart Center where, for some time, she was confined at the ICU on respirator, until two days ago…The reconciliation came long before Tia Pusit’s hospitalization. No apologies, no exchange of “I’m sorry,” no recriminations, no digging up of the bitter past but only looking ahead at a bright future. “Basta, it was automatic, hindi plinano,” said Nova. “She just hugged me and that was it. Ganoon kadali, that easy.” Every other day during Tia Pusit’s hospitalization, Nova said that she would visit her. “I would see her eyes wandering, as if asking herself, ‘What would happen to me?’ We avoided talking about sad things. Ayokong malungkot siya at biglang pumutok ‘yung kanyang aneurysm. Paminsan-minsan, nagiging dramatic actress siya but as we went along, lumalabas din ang pagka-comedienne niya. Smile-smile lang kami. After two hours with her, I would say goodbye kasi dumadating na naman ang mga anak niya to watch over her.” No, Tia Pusit never told Nova of any last wishes. Toward the end, there was only love between the sisters. “Ganoon pala ‘yon. When you see your loved one, or even just a friend, in that condition, no matter how much you hate them, nawawala at ang nangingibabaw ay ang pagmamahal at kung paano mo sila matutulungan. Isa-isang nawawala ang galit o tampo mo at ang tanging natitira ay love…” – Ricky Lo, The Philippine Star, 04 October 2014 (READ MORE)

Aida Fandialan – “…Aida suffered a stroke (her second in 10 years) last Saturday (July 19) morning and died early the next day at the Asian Hospital where she was rushed to the ICU. Vilma and husband Sen. Ralph Recto (with usual traveling company) were in London to look for a school for their son Ryan Christian (who graduated from La Salle Greenhills last March) who was left behind along with his Tita Aida who took care of him. The entourage was about to leave London when Vilma got a text message that Aida was hospitalized. When they arrived at the NAIA Sunday afternoon, first thing Vilma asked was how Aida was. Told that she had died, Vilma broke down. It turned out that she didn’t get the second message texted to her while she was already airborne. Aida had been with Vilma and her family for more than 35 years. She was already virtually a member of the family with whom she always traveled, except on the recent one…” – Ricky Lo, The Philippine Star, 23 July 2014 (READ MORE)

Ralph John “Mark Gil” Eigenmann – “… Until the very end, he was a warrior. Ralph faced death with courage and grace, while still bringing laughter to the room. That was his gift: the ability to make those around him better. Ralph had told us that he only wanted to spend and cherish the remaining precious days of his life in the company of his family and closest friends. He also wished that we be allowed to grieve his passing in private. We all request that the public please respect his wish and allow us to mourn his passing accordingly. Please allow us this time as well to remember Ralph: husband, son, brother, father and grandfather. For the outpouring of love for Ralph that we’ve received on his behalf, we thank you. It is deeply appreciated. For those who’ve known and loved him throughout his career in cinema, and television, we will hold a celebration of his life and work. We will announce the details at a later time. But for now we would like to assure everyone that as long as Filipino films are being watched and appreciated, there will always be Mark Gil. To quote a line from Batch ’81, one of the many movies he made his own, and characteristic of Ralph himself: “Sa simula’t katapusan ay kapatiran…” – JST/YA, GMA News, 01 September 2014 (READ MORE)

Related Reading:

2014 in Review

Posted on by Standard Reply

The WordPress.com stats helper monkeys prepared a 2014 annual report for this blog.

Here’s an excerpt:

The Louvre Museum has 8.5 million visitors per year. This blog was viewed about 120,000 times in 2014. If it were an exhibit at the Louvre Museum, it would take about 5 days for that many people to see it.

Click here to see the complete report.

32nd Year Anniversary of Haplos (Photos)

Posted on by Standard

This slideshow requires JavaScript.

Released: December 25, 1982

Plot Description: Al (Christopher De Leon) is a balikbayan who returns to his former hometown where his mother is buried. There he meets his childhood friend Cristy (Vilma Santos) who works as a counselor for family planning. Eventually they develop a romantic relationship and end up as a couple. However, a mysterious lady appears one day while Al tends to his mother’s grave. Al falls in love with the stranger and is now torn between her and Cristy. Haplos is another cinematic masterpiece by famed screenwriter Ricardo Lee. It is the official entry to the 1982 Metro Manila Film Festival. With Vilma Santos and Christopher De Leon in the lead roles and supported by Rio Locsin, Haplos is a brilliant movie with a mind-boggling twist in the story. It’s a must-see for all Pinoy film buffs. – neTVision